Oihane Agirregoitia EAJ-PNVko eurodiputatuak gaur, astelehenarekin “asmo handiko aurrekontu sendo eta eskuzabala” defendatu du europar erregioentzat oro har eta oso bereziki erregio ultraperiferikoentzat, “kohesioa bermatuko duena eta erregio ultraperiferikoen zeregina aitortuko duena, horien artean Kanariar uharteena”, aldarrikatu du erregio ultraperiferikoen etorkizunaz eta Europako aurrekontuaz hitz egiteko Kanarietako Gobernuak antolatu duen hitzaldian.
Agirregoitiak bost gai izan ditu hizpide nagusi. Lehenik eta behin, EBk “fitxa finantzario argi eta behar bezala hornitua” ezar dezala erregioentzat, lurralde ultraperiferikoak barne hartuz. “Ez gara soilik diruaz ari. Erregioetatik eta erregioen mesederako diseinatutako programei lotzea ere bada kontua, aurrekontua modernizatzeak ez baitu ekarri behar erregioek hitza eta boto eskubidea ez izatea”. Bigarrenik, ordezkari jeltzaleak defendatu du ordainketak arinago egitea, prozedurak sinplifikatzea eta funtsak konbinatzeko erraztasunak ematea, baina “erregioen gainetik egin gabe eta argi eta garbi erregio ultraperiferikoak babestuz”.
Halaber, “berariazko bermeak” aurreikustea proposatu du POSEI programari dagokionez, lurralde hauek nekazal produkzioaren desorekak konpontzeko duten tresna delarik. “Idatziz jaso behar da POSEik indarrean jarraituko duela Kanariar uharteei eta gainerako erregio ultraperiferikoei babesa emateko oinarri nagusi gisa”, esan du Europako 2024ko hauteskundetan Coalicion Canarias-ekin aurkeztu zen EAJ-PNVko eurodiputatuak.
Era berean, "tratu koherentea eta bidezkoa" eskatu du Erregio Ultraperiferikoen produktu txikiak merkaturatzeari dagokionez, "arrantza eta akuikultura proiektuetarako uhartetasuna eta urruntasuna aitortu daitezen", bai eta merkatuko baldintza justuak eta lehia desleialaren aurkako borroka egiteko ere. "Azken batean, eurodiputatu gisa dugun erantzukizuna argia da: asmo handiko aurrekontu bat defendatzea, fokua eta baliabideak erronketan jarriko dituena, EBk Funtzionamendu Tratatuaren 349. artikuluarekin duen konpromisoa bermatuko duena. Artikulu horrek onartzen baitu eskualde ultraperiferikoek programa espezifiko eta independenteak behar dituztela", adierazi du.
Agirregoitiaren ustez, Europako etorkizuneko aurrekontuak "eraiki nahi dugun Europa" islatu behar du, baina Europako Batzordeak abiapuntu nahikorik gabe abiatu ditu lanak. "Europako dirua finantza-fitxa berean kohesioa, nekazaritza, landa-garapena eta arrantza biltzen dituen multzo berean kontzentratuz hasiera batean egin zitzaigun planteamendua ez da onargarria, berezko nortasuna duten programak, eta eskualdeetan fokua jarrita, esparru zabalago eta zentralizatuago batean integratzea ekarriko lukeelako, eta hori ez dator bat aurrekontuari buruz dugun ikuspegiarekin: gure zeregina lausotzen du eta kohesio-politika nazionalizatzeko atea irekitzen du", ohartarazi du.
Azkenik ohartarazi du aurrekontua malgutzeak ezin duela ekarri eskualdeetako grabitate-zentroa estatu-mailara mugitzea, eta are gutxiago eskualde ultraperiferikoek bizirauteko behar dituzten funtsezko programak desagertzea. "Benetako arriskua dago elkarte nazionalen eta erregionalen planak deiturikoak azkenean Madrilek eta Bruselak negoziatzen dituzten plan bihurtzeko, erregioak ikusle huts bilakatuz, lehentasunetan eragiteko eta erabakitzeko gaitasun mugatuarekin", ohartarazi du. "Kohesio-politika Estatuko finantza-fitxa handi batean diluitzeak eta hiriburuei lehentasunak diseinatzen eta erabakitzen uzteak haien izateko arrazoia aldatuko du, eta aginte-lematik kanpo utziko gaitu", kritikatu du.
